Published on 06/11/2024
Վերջին զեկույցները ցույց են տալիս չվող ճահճային և ափամերձ թռչունների պոպուլյացիաների մտահոգիչ նվազում ամբողջ աշխարհում։ IUCN Կարմիր ցուցակի վերջին թարմացման համաձայն՝ որոշ պոպուլյացիաներ կրճատվել են ավելի քան մեկ երրորդով, իսկ 16 տեսակ վերադասակարգվել է ավելի բարձր վտանգի կարգավիճակով։ Այս միտումը ևս մեկ անգամ ընդգծում է պահպանական անհետաձգելի գործողությունների անհրաժեշտությունը բոլոր միգրացիոն ուղիներում, այդ թվում՝ Հայաստանում։ Չվող թռչունների թվաքանակի անկումը էկոհամակարգային ճգնաժամի ազդանշան է և ցույց է տալիս, որ անհրաժեշտ է անհապաղ ու համատեղ արձագանք՝ այս կորուստները կանգնեցնելու համար։
Իր ճահճուտների, անտառների, լեռների և մարգագետինների հարուստ բազմազանությամբ Հայաստանը ապաստան է ապահովում ավելի քան 375 տեսակի թռչունների համար։ Դրանց թվում են նաև վտանգված տեսակներ, ինչպիսիք են սպիտակագլուխ բադը, մարմարե բադը, ինչպես նաև լայնակտուց ավազախաղացողն ու դյունլինը, որոնք վերջերս վերադասակարգվել են ավելի բարձր վտանգի մակարդակի և արձանագրվել են Արմաշի կարևոր թռչնաբանական և կենսաբազմազանության տարածքում։ Արմաշի խոնավ տարածքները կարևոր նշանակություն ունեն որպես բնադրման, հանգստի և կուտակման վայրեր՝ ապահովելով անվտանգ միջավայր միգրացիոն ուղիներում սպառնալիքների բախվող թռչունների համար։
Հայաստանում չվող թռչունները բախվում են մի շարք լուրջ վտանգների։ Դրանցից առաջինը կենսամիջավայրերի կորուստն ու վատթարացումն է՝ պայմանավորված քաղաքաշինական ընդլայնմամբ, գյուղատնտեսական զարգացման ծրագրերով և ենթակառուցվածքային նախագծերով, որոնք ոչնչացնում են նրանց համար կենսական նշանակություն ունեցող տարածքները։ Կլիմայի փոփոխությունը փոխում է եղանակային օրինաչափությունները, ազդում սննդային պաշարների հասանելիության և միգրացիայի ժամկետների վրա՝ նոր դժվարություններ առաջացնելով այս տեսակների գոյատևման համար։ Աղտոտումը վնասում է օդը, ջուրը և հողը՝ բացասաբար անդրադառնալով թե՛ թռչունների, թե՛ նրանց սննդային շղթայի վրա։ Բացի այդ, չնայած իրավական պաշտպանությանը, ապօրինի որսը դեռ շարունակվում է և հավելյալ վտանգ է ներկայացնում այս խոցելի տեսակների համար։
Վայրի բնության և մշակութային արժեքների պահպանության հիմնադրամը (FPWC) հավատարիմ է Հայաստանի թռչնային կենսաբազմազանության պահպանությանը՝ իրականացնելով բազմակողմանի պահպանական աշխատանքներ։ Դրանք ներառում են՝
Դուք ևս կարող եք նպաստել այս գեղեցիկ թռչունների պահպանությանը՝
Վտանգված չվող թռչունների գոյատևումը կախված է նրանց կենսամիջավայրերի պահպանությունից՝ ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ նրա սահմաններից դուրս։ BirdLife International-ի և այլ գործընկեր կազմակերպությունների հետ համատեղ աշխատանքի շնորհիվ հնարավոր է ապահովել, որ այս տեսակները շարունակեն զարդարել մեր երկինքը և պահպանել մոլորակի էկոլոգիական հավասարակշռությունը։ Չվող թռչունների մտահոգիչ նվազումը հստակ հիշեցում է այն մասին, թե որքան սերտորեն են փոխկապակցված մեր էկոհամակարգերը և որքան կարևոր է դրանց պահպանության գործում միասնական աշխատանքը։
Լրացուցիչ տեղեկությունների կամ ներգրավվելու համար կարող եք կապ հաստատել մեզ հետ կամ այցելել ArAves.org կայք։
Ձեր նվիրատվությունն օգնում է որբացած արջուկներին վերադառնալ վայրի բնություն։ Առաջարկի՛ր անուն, որը կդառնա նրա փրկության պատմության մի մասը։
🐻 Նվիրաբերել և անվանակոչելՁեր աջակցությունը օգնում է նրանց ապրել:
